Salarisprofs

Wet DBA: commissie Boot schenkt oude wijn in oude zakken

Han Bakker 21-12-2016 12:01
Categorieën: Loon- en premieheffing

Oei. Is dat even een gewaagde titel. ‘Commissie Boot schenkt oude wijn in oude zakken.’ Kan dat zomaar? Weet ik eigenlijk wel over wie ik het heb?

Nou nee, eigenlijk niet. Nou ja, niet geheel.

Voor wie het even heeft gemist: de commissie Boot is door staatssecretaris Wiebes van Financiën aangesteld in verband met de problemen die zijn ontstaan door de afschaffing van de VAR. Met name de moeilijkheidsgraad van het kunnen bepalen of een arbeidsverhouding een dienstbetrekking is of niet, is door het wegvallen van de VAR weer zonneklaar geworden. De commissie Boot moet daarvoor snel oplossingen vinden.

Samenstelling commissie Boot

De commissie bestaat uit een vijftal personen, van wie alleen de namen bekend zijn gemaakt. We moeten kennelijk zelf maar uitvissen wie dat zijn. Welnu, de naamgever van de commissie is makkelijk te googelen: het gaat om hoogleraar arbeidsrecht prof. G.C. Boot. Ook de andere 4 leden schijnen kanjers te zijn op het gebied van het arbeidsrecht. “De commissie Boot bestaat uit heel geleerde mensen”, zo meldde Wiebes op 29 september jl. trots aan de Tweede Kamer. En wie zijn wij dan om daaraan te twijfelen? Ik bedoel, Wiebes zegt nooit zomaar iets. Toch?

Kortom: we hoeven ons geen zorgen te maken dat de commissie Boot geen heel goede adviezen zal geven. Op het gebied van het arbeidsrecht dan. Maar zou dat ook het geval zijn op het terrein van de loonheffing? En op het gebied van de verplichte verzekering voor de werknemersverzekeringen? Dat hoop ik wel, want de door de afschaffing van de VAR ontstane problemen liggen namelijk voornamelijk op die beide gebieden en niet op het terrein van het arbeidsrecht.

De vraag is dus eigenlijk of de commissie niet ook een paar andersoortige deskundigen had moeten bevatten. Dus niet alleen arbeidsjuristen, maar ook specialisten op het gebied van de loonheffing en de werknemersverzekeringen. Want laten we wel wezen: die drie gebieden hebben qua bedoeling en inrichting vrij weinig met elkaar te maken. Ga maar na: het arbeidsrecht regelt de arbeidsverhouding tussen werkgever en werknemer, de loonbelasting geeft regels voor een (voor)heffing naar draagkracht en de werknemersverzekeringen voorzien in een (verplichte) verzekering tegen de derving van inkomsten ten gevolge van ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid.

Zouden de commissieleden van al die 3 terreinen verstand hebben? Ik heb mijn twijfels.

Verplichte karakter werknemersverzekeringen

Zo stelt de commissie bijvoorbeeld dat de werknemersverzekeringen verplicht zijn vanuit de solidariteitsgedachte, om zodoende voldoende premiebetalers te genereren.

Voorwaar een evidente misvatting! De wetgever heeft destijds primair het oog gehad op het bieden van bestaanszekerheid aan werknemers bij ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid, teneinde een armoedeval te voorkomen. Om die reden gold en geldt de verzekering verplicht voor iedereen die in loondienst werkzaam is.

Het is geen goede zaak als een commissie die geen of in elk geval te weinig verstand heeft van (sociale) verzekeringen, adviezen uitbrengt die dit terrein raken. Zoals bijvoorbeeld het advies om kleine banen van maximaal 5 uur per week niet verplicht als dienstbetrekking aan te hoeven merken. Het mag wel, maar het hoeft dus niet.

Wat een schitterend idee! Dat betekent niet alleen dat de commissie voorstelt om bestaanszekerheid alleen te bieden aan werknemers met een meer omvangrijk dienstverband, maar in feite ook dat de commissie voorstelt om een VAR nieuwe stijl te introduceren voor kleine dienstverbanden van maximaal 5 uur! Want ach ja, het gaat maar om een paar uur in de week.

Maar wat als je nu net in die paar uur blijvend en volledig arbeidsongeschikt wordt, maar (dus) niet verzekerd bent? Is dat dan nog steeds een kwestie van: Ach ja?

Indicatoren

Een ander advies van de commissie is om een lijst met indicatoren op te stellen, die werkgevers/opdrachtgevers kunnen gebruiken om te beoordelen of het aannemelijk is dat de arbeidsverhouding geen dienstbetrekking is. Aannemelijk. Dat levert volgens de commissie kennelijk een voldoende volwaardig alternatief op voor het wegvallen van de vrijwaring vooraf die de VAR bood. Tja, sorry hoor, maar als je dat denkt, dan kan het toch niet anders dan dat je een tijdje niet buiten bent gekomen.

En daarbij, zo’n lijst met indicatoren, kom op zeg, die hadden we 40 jaar geleden ook al! Opgesteld door de Sociale Verzekeringsraad in 1977 ten behoeve van werkgevers, om te kunnen beoordelen of hun opdrachtnemers zelfstandig waren, zodat er geen fictieve dienstbetrekking tot stand zou komen op grond van de gelijkgesteldenregeling. Die beoordeling door de opdrachtgever werd later vervangen door een beoordeling door de Belastingdienst, die in voorkomende gevallen de opdrachtnemer een VAR verschafte waarmee de opdrachtnemer zijn zelfstandigheid kon aantonen bij de opdrachtgever.

En nu, 40 jaar later, komt de commissie Boot met het voorstel om een lijst met indicatoren op te stellen ter vervanging van de VAR! Oftewel, de beoordeling door de Belastingdienst wordt weer vervangen door een beoordeling door de opdrachtgever aan de hand van een lijst met indicatoren. Kortom: we zijn weer bij terug bij AF. Weer terug in 1977!

Bredere blik hard nodig

De commissie Boot is door Wiebes primair in het leven geroepen om na te gaan of de belastingdienst de aan haar voorgelegde modelovereenkomsten wel juist beoordeelt. Daar heb je inderdaad een commissie van arbeidsjuristen voor nodig. Daarna is de commissie door Wiebes verzocht om voorstellen te doen om de regels van het arbeidsrecht zo aan te passen, dat werkgevers gemakkelijk kunnen vaststellen of sprake is van een dienstbetrekking. Ook daar heb je een commissie van arbeidsjuristen voor nodig.

Maar je hebt specialisten in andere disciplines nodig om vast te kunnen stellen wat de (onbedoelde en ongewenste) effecten van dergelijke aanpassingen zijn voor die andere disciplines. Daarnaast heb je ook mensen nodig met kennis van het verleden. Mensen die kunnen voorkomen dat de fouten uit het verleden opnieuw worden gemaakt en ook kunnen voorkomen dat men bezig is het wiel opnieuw uit te vinden.

Eerst nadenken svp!

De commissie Boot heeft een aantal adviezen uitgebracht, waar een deel van de Tweede Kamer al bovenop is gesprongen met de aansporing dat die direct moet worden overgenomen en ingevoerd. Zucht. Leren ze het verdorie dan ook nooit, dat stelletje politieke opportunisten. Ga voor de afwisseling nou eens eerst een keer nadenken, voordat je wat doet! Dat zal het in dit land ongetwijfeld een stuk beter gaan.

Alhoewel, in De Wereld Draait Door hoorde ik vorige week minister Lodewijk Asscher - u weet wel, die minister van SZW die de verkorte ketenregeling voor flexwerknemers (WWZ) heeft ingevoerd om flexwerkers meer zekerheid te geven - zeggen dat hij (wel) altijd eerst nadenkt voordat hij wat doet. Oftewel, eerst nadenken en daarna pas doen helpt dus niet bij élke politicus!

Maar wat wel helpt, in elk geval voor even, is om de commissie Boot en alles wat daarmee samenhangt de komende feestdagen uit het hoofd te zetten. Want de oude wijn die de commissie Boot schenkt: die smaakt voor geen meter! U doet er dan ook goed aan zelf iets beters aan te schaffen.

Ik wens u allen smaakvolle feestdagen toe en voor straks alvast een goede jaarwisseling!

Han Bakker – MBZ Consultancy

blog_image:article_profsg_14829363415863d0158a986.jpg:end_blog_image

Voor meer blogs van Han Bakker, klik hier

Reacties (4)

Han 16-1-2017 11:04
Helemaal mee eens René! Je kunt (moet) je inderdaad afvragen of het stelsel niet hard toe is aan hervorming. Maar in welke richting? In 1994 heb ik nog een adviesaanvraag van SZW hierover meegemaakt, waarbij bleek dat sociale partners hopeloos verdeeld waren over de uitgangspunten die daarbij gehanteerd dienden te worden. Het is (ook politiek) een hele lastige, principiële zaak. Want zodra je het verplichte karakter loslaat, krijg je de discussie over onverzekerden die niet meebetalen aan de instandhouding van een betaalbare verzekering (solidariteitsgedachte), maar wel een beroep (moeten) doen op bijstand als het verkeerd gaat. Maar als je de verzekering verplicht maakt voor alle werkenden, kom je weer aan de vrijheid van zelfstandigen om zelf te bepalen wat goed voor hen is. Kortom, zo simpel zal het niet zijn, maar ik ben het met je eens dat het hoog tijd wordt om er eens kritisch naar te kijken. Maar dan moet de politiek dat wel eerst inzien en niet denken dat met opschorting van de handhaving van de wet DBA het door afschaffing van de VAR ontstane probleem is opgelost.
Rene Musters 13-1-2017 16:13
Ja, dus pas de wet over verplichte verzekering aan zou ik zeggen. En keer niet terug naar een invuloefening (VAR) om de verplichte verzekering te ontduiken.
Han 12-1-2017 16:23
Hoi René, ik ben het met je eens dat de VAR een papieren werkelijkheid creëerde die onvoldoende op realiteitsgehalte werd getoetst door de belastingdienst. Maar van de andere kant, die papieren werkelijkheid bood wel duidelijkheid. Zo kon er geen misverstand over bestaan of een werknemer/opdrachtnemer wel of niet verplicht verzekerd was, omdat werken met een (juiste) VAR-verklaring verzekering wettelijk uitsloot. Die onduidelijkheid is er zonder VAR (weer) wel, maar vooralsnog is dat helaas alleen maar een probleempunt voor mensen die begrijpen dat opschorting van handhaving van de wet DBA geen betekenis heeft voor het van rechtswege verzekerd zijn.
Rene Musters 6-1-2017 22:26
Klopt helemaal Han. Een bredere blik is noodzakelijk om het probleem op te lossen. Maar ook de (politieke) bereidheid om de consequenties te aanvaarden van nieuwe wetgeving. Zoals je terecht aangeeft is het soms lastig om te beoordelen of een arbeidsverhouding een dienstbetrekking is. Maar dat was ten tijde van de VAR niet echt anders, alleen lag daar de (papieren) controle bij de Belastingdienst. Met als gevolg dat het een invuloefening werd, waarbij je de kruisjes op de juiste plaats moest zetten, om vervolgens een VAR te krijgen. Inhoudelijk controleren deed de Belastingdienst nauwelijks.

Reageer

Ideale werving en selectie voor de salarisadministratie

 

Al 10 jaar lang dé partner binnen salarisadministratie

Met opleidingen helpen we salarisprocessen te verbeteren