Salarisprofs

Werknemerschap met uitsterven bedreigd

Han Bakker 11-4-2017 9:21
Categorieën: Loon- en premieheffing

Toen ik begon in het loon- en premiewereldje, in het begin van de jaren 80 van de vorige eeuw (inderdaad: weet je nog wel oudje?), toen hadden we nog een Ziektewet waar alle werknemers onder vielen. Dus niet alleen de vangnetgevallen zoals we die tegenwoordig kennen, maar echt alle werknemers.

Ik heb mijn lesboek uit die tijd nog. De ziektewetuitkering had een wachttijd van 2 dagen. Daarna begon de ziektewetuitkering van de bedrijfsvereniging, uitgekeerd door het GAK, SFB, GUO, BVG, Detam of Uszo. Zoals ik al zei: weet je nog wel oudje?

Die uitkeringen werden betaald uit de premies die werden opgebracht door zowel werkgevers als werknemers. Het was een simpel, duidelijk verhaal. En redelijk naar alle partijen toe.

Redelijk wordt onredelijk
Dat simpele verhaal veranderde met de invoering van de Wet terugdringing ziekteverzuim (Wet TZ) in 1994. De Wet TZ bepaalde dat een werkgever bij ziekte van een werknemer de eerste weken zelf het loon van de zieke werknemer moest doorbetalen: 2 weken voor bedrijven met 15 werknemers of minder, of 6 weken voor grotere bedrijven.

Hoe redelijk deze wetsaanpassing wellicht ook was, er waren toch een hoop werkgevers die hierover hun beklag deden. Vooral omdat ze het loon ook moesten doorbetalen als de ziekte (lees: arbeidsongeschiktheid) van de werknemer het gevolg was van een omstandigheid die was gelegen in de privésfeer van de werknemer. Bijvoorbeeld door een blessure die de werknemer in het weekend had opgelopen op het voetbalveld. Want aan die arbeidsongeschiktheid konden ze als werkgever toch niets doen? Waarom moesten ze toch al die weken het loon doorbetalen? Dat was toch niet eerlijk?

Ik zou die werkgevers van toen nu wel eens willen horen. Want die doorbetaalperiode van 2 tot 6 weken waar ze destijds over klaagden, is inmiddels verlengd tot 104 weken! Oftewel: tot 2 jaar! En nog steeds geldt dat de oorzaak van de arbeidsongeschiktheid voor die verplichting geen rol speelt.

En daar is de aanpassing voor de werkgever niet bij gebleven. Want als de werknemer na die 2 jaar nog steeds arbeidsongeschikt is en in de WIA belandt, dan betaalt de werkgever (in principe, als hij geen eigen risicodrager is) nog maximaal 10 jaar een extra hoge premie aan het UWV, zodat hij feitelijk die WIA-uitkering van de werknemer zelf betaalt. Kortom de werkgevers van nu hebben een (loondoor)betalingsverplichting ter zake van arbeidsongeschiktheid van (maximaal) maar liefst 12 jaar. Ongeacht de oorzaak van de arbeidsongeschiktheid van de werknemer. Zakelijk of privé: het maakt niet uit.

Zijn we er dan? Niet helemaal, want de werkgever moet heden ten dage een ontslagen werknemer na een dienstverband van tenminste 2 jaar ook nog eens een wettelijk verplichte transitievergoeding betalen. Dat kan met name voor kleine bedrijven tot dramatische situaties leiden. Zie het artikel ‘Ontslagvergoeding houdt kleine werkgever in wurggreep’ in de Volkskrant (8-4-2017).

Loon alleen niet meer voldoende
Het is voor een werkgever anno 2017 dus allang niet meer voldoende om alleen loon te verstrekken, als tegenprestatie voor de arbeid die de werknemer voor hem verricht. Hij heeft veel meer verplichtingen gekregen. De conclusie kan dan ook luiden dat de werkgever-werknemer relatie de afgelopen decennia fors is veranderd.

Zeker ten opzichte van zo’n 35 jaar geleden. U weet wel, de tijd dat werkgevers hun werknemers nog vaste contracten aanboden. Niet omdat we toen in een sterke economische periode zaten - want dat was in het begin van de jaren 80 echt niet het geval - maar vooral omdat de gevolgen van het aannemen van een werknemer voor de werkgever beter overzien- en behapbaar waren.

Vadertje staat of vadertje werkgever?
De overheid heeft de afgelopen decennia veel van haar zorgverplichtingen richting burger overgedaan aan de werkgever, als die burger een werknemer is. Je kunt je de vraag stellen of dat terecht is. Immers, is een werkgever niet primair een werkverschaffer, die werknemers in staat stelt om inkomsten te verwerven, zodat zij in hun levensonderhoud kunnen voorzien? Waarom zou een werkgever meer moeten zijn dan alleen dat?

Begrijp me goed, uiteraard dient de werknemer op een aantal punten wettelijk beschermd te worden. Hij is immers nog steeds – alhoewel veel minder dan vroeger – de zwakkere partij. Maar toch, zijn we in dit land niet veel te ver doorgeschoten met die bescherming? Wettelijke regels om een veilige werkplek te waarborgen? Prima! Wettelijke regels voor een wettelijk minimumloon? Helemaal mee eens! Maar al die andere bepalingen? Wanneer er recht ontstaat op een vast contract. Wanneer er recht ontstaat op een ontslagvergoeding. Wanneer er recht ontstaat op andere werktijden. Wanneer er recht ontstaat op meer arbeidsuren. Wanneer er recht ontstaat op minder arbeidsuren. Wanneer dit, wanneer dat. Je wordt er als werkgever toch gek van!

Moet dat nu echt allemaal dicht worden geregeld door de overheid? Zodanig dicht geregeld, dat zowel werkgever als werknemer bijna niets meer te zeggen hebben over een eigen invulling van hun arbeidsrelatie. Zodanig dicht geregeld, dat de werknemer feitelijk rustig achterover kan leunen, want legio wettelijke bepalingen zorgen voor zijn rechten en zorgen ervoor dat die worden nageleefd door de werkgever en zo niet, dat die dan afdwingbaar zijn bij de rechter.

Het punt is dat de werkgever met elke nieuwe werknemer een waslijst aan nieuwe verplichtingen zijn onderneming binnenhaalt. Verplichtingen, waarvan het financiële risico veelal nauwelijks in te schatten valt.

Terugtreden of gewoon een quotum opleggen?
De reactie van werkgevers op dit doorgeslagen overheidsbeleid valt dan ook nauwelijks vreemd te noemen. Als voor ondernemers het werkgeverschap zo onaantrekkelijk en risicovol wordt gemaakt, dan is de keuze toch simpel! Dan wordt toch gewoon gekozen voor opdrachtgeverschap of voor het inschakelen van uitzendbureaus of payrollbedrijven.

Oftewel: als we niet uitkijken, dan wordt het werknemerschap in Nederland met uitsterven bedreigd. Dan kunnen we over een jaar of 10 op de kermis de laatste Nederlandse werknemer bewonderen, zij aan zij met de laatste werkgever.

Er zijn twee opties om dit toekomstbeeld te voorkomen.

Optie 1: de overheid trekt zich terug als ultieme behartiger van werknemersbelangen, herstelt de collectief gedekte sociale zekerheid en maakt plaats voor de terugkeer van (sterke) vakbonden, die opkomen voor de rechten van werknemers. Op die manier wordt weer maatwerk mogelijk voor werkgever-werknemer relaties.

Optie 2: de overheid trekt zich niet terug, maar legt simpelweg elke ondernemer een verplicht quotum aan werknemers op.

Uiteraard bedoel ik optie 2 niet serieus, maar van de andere kant: als Lodewijk Asscher terug zou komen als minister van SZW ……

Han Bakker – MBZ Consultancy

blog_image:article_profsg_149189561458ec853e2924b.jpg:end_blog_image

Voor meer blogs van Han Bakker, klik hier

Reacties (5)

Gudo Nijhof 20-4-2017 12:19
Goed verhaal. Je tackelt precies de kern van het probleem. Als ondernemer probeer je bepaalde risico's te vermijden. Door de huidige wetgeving is personeel het grootste risico geworden voor de kleine ondernemer.
Rene Musters 19-4-2017 22:35
Super blog Han. De kans dat Asscher terug komt lijkt mij niet zo groot, maar die Klaver is net zo gek ;-)
D.Engelen 18-4-2017 11:21
Hallo Han, leuk stuk
marco roosendaal 14-4-2017 18:02
Helemaal mee eens Han! En als het werknemerschap uitsterft, is het ook gedaan met het beroep van salarisadministrateur! Net zoals je nu nergens meer een videotheek ziet. Misschien kan ik iets met robotten gaan doen ;p. Groet, Marco PS Voor deze reactie moest ik overigens bewijzen dat ik geen robot ben.
Jos Achterberg 14-4-2017 11:40
Prima artikel. Ons systeem is inderdaad veel te ver doorgeschoten. Keer op keer wordt bewezen dat economieën die minder sterk zijn gereguleerd, sneller herstellen van crises en minder werkloosheid kennen. Enige bescherming van de werknemer is prima (minimum loon, werktijden, arbo, enzo), maar transitievergoedingen of 12 jaar meebetalen aan een door eigen toedoen ziek geworden werknemer is van de zotte.

Reageer

Ideale werving en selectie voor de salarisadministratie

 

Al 10 jaar lang dé partner binnen salarisadministratie

Met opleidingen helpen we salarisprocessen te verbeteren