Salarisprofs

Bijdrage ZVW: ‘Makkelijker kunnen we het niet maken, wel voordeliger!’

Han Bakker 21-6-2017 16:04
Categorieën: Loon- en premieheffing

Met de vakantie in aantocht en de Nederlandse databundel nu ook bruikbaar op de Zuid-Europese stranden en campings, durf ik het aan u een wat langer blog voor te schotelen. Want het is naar mijn mening belangrijk om duidelijkheid te krijgen over hoe nu precies de heffing van bijdrage voor de Zorgverzekeringswet (Zvw) in elkaar steekt.

De Zvw: in wezen een volksverzekering, maar qua heffing een werknemersverzekering. Dat laatste betekent rekenen met loontijdvakken en hoe dat precies moet, welnu, daar is niet iedereen het over eens.

Een mooi voorbeeld daarvan zien we bij de sinds een paar weken actuele discussie over de afkoop van het pensioen in eigen beheer (PEB) door een DGA. Dan blijkt niet alleen dat de Zvw-heffingsregels niet eenduidig zijn (althans, niet naar mijn mening), maar ook dat eerdere praktische aanwijzingen van de belastingdienst met betrekking tot de invulling van de elektronische loonaangifte, de discussie vertroebelen.

Wie betaalt de bijdrage voor de Zvw over loon uit dienstbetrekking?
Vóór de invoering van de WUL (Wet Uniformering Loonbegrip) was het systeem duidelijk. De (verzekeringsplichtige) werknemer was een inkomensafhankelijke bijdrage verschuldigd over zijn loon, die de (inhoudingsplichtige) werkgever inhield en afdroeg aan de belastingdienst. Daarnaast ontving de werknemer van zijn werkgever een even hoge werkgeversvergoeding (behoudens uitzonderingen), waarover de werkgever loonheffing diende in te houden en af te dragen. Kortom, een fraai staaltje van rondpompen van geld.

Dat systeem kon niet alleen beter; het moést ook beter. Dus hebben we sinds de WUL het systeem dat zowel de werkgever als de werknemer – zelfstandig - premieplichtig (kunnen) zijn. De werkgever moet de (hoge) bijdrage (werkgeversheffing) betalen over het loon dat hij verstrekt, behoudens een aantal uitzonderingen. Die uitzonderingen komen voor rekening (lage bijdrage) van de werknemer. Tenzij het eindheffingen betreft; daarover is niemand een bijdrage verschuldigd.

Voor de geïnteresseerden: zie de artikelen 41, 42 en 43 van de Zorgverzekeringswet.

Loon uit tegenwoordige en vroegere dienstbetrekking
Het loon waarover de werkgever de werkgeversheffing verschuldigd kan zijn, omvat zowel het loon uit tegenwoordige dienstbetrekking (behoudens een aantal uitzonderingen) als - tot de AOW-leeftijd van de werknemer - het loon uit vroegere dienstbetrekking (behoudens een aantal uitzonderingen). Zie artikel 42 Zvw.

Dus stel dat de werkgever aan een werknemer jonger dan de AOW-leeftijd beide soorten loon verstrekt, dan is de werkgever in principe - behoudens de uitzonderingen - over beide lonen de (hoge) bijdrage verschuldigd. Uiteraard dient daarbij rekening gehouden te worden met het maximumbedrag aan bijdrageloon, dat afhankelijk is van het aantal te tellen loontijdvakken.

Tot zover zal er geen discussie zijn; die begint pas bij het tellen van de loontijdvakken!

Loontijdvakken: per dienstbetrekking of per inkomstenverhouding?
Loontijdvakken ontstaan alleen als er tijdvakloon wordt betaald, oftewel loon met een repeterend karakter. Regulier, periodiek verstrekt loon voldoet aan die voorwaarde; een eenmalige uitbetaling doet dat niet.

Dat roept de vraag op of over een eenmalige betaling van een schadevergoeding of afkoopsom (zoals bijvoorbeeld de PEB-afkoopsom) bijdrage Zvw verschuldigd is.

Dat ligt eraan. Als er in de desbetreffende dienstbetrekking naast de eenmalige betaling verder geen regulier loon wordt verstrekt, niet. Er zijn dan immers geen loontijdvakken, zodat het maximumbijdrageloon nihil is. Wordt er echter wel regulier loon verstrekt naast de eenmalige betaling, dan zijn er wel loontijdvakken en tot het bedrag van het daarmee berekende maximumbijdrageloon zijn beide lonen aan Zvw-heffing onderhevig. Zodat bijvoorbeeld over de PEB-afkoopsom (tot het maximumbijdrageloon) gewoon bijdrage Zvw verschuldigd is.

HO! Ik hoor het een aantal van u roepen. Ho, dat klopt niet, want een schadevergoeding of afkoopsom is loon uit vroegere dienstbetrekking en bij een samenloop van loon uit tegenwoordige dienstbetrekking met loon uit vroegere dienstbetrekking dient te worden gerekend per inkomstenverhouding. De inkomstenverhouding waarbinnen het reguliere loon wordt genoten kent wel loontijdvakken, maar dat is niet het geval bij de inkomstenverhouding waarbinnen de schadevergoeding of afkoopsom wordt betaald. De schadevergoeding of afkoopsom is dan dus geheel bijdragevrij. Aldus de onderbouwing van de HO-roepers.

Leuk, zeg ik dan, hartelijk dank voor uw toelichting, maar ….. wat is dat: een inkomstenverhouding? Waar staat dat in de wet? Wat zegt de wetgever daarover?

Uiteraard is het mij bekend dat de belastingdienst de term ‘inkomstenverhouding’ heeft geïntroduceerd bij de invoering van de elektronische loonaangifte. Maar in de wet vind je er niets over terug. Dus voor de uitleg van de wettelijke bepalingen kan ik er niets mee.

We kunnen uiteraard wel even kijken hoe de belastingdienst tegen deze situatie aankijkt. In het beschikbaar gestelde document ‘Veelgestelde vragen Pensioen eigen beheer (PEB) en bijdrage zorgverzekeringswet (Zvw)’ op het Forum Salaris, worden een aantal situaties beschreven en zie, wat blijkt: ook de belastingdienst gaat bij samenloop van periodiek loon met een eenmalige afkoopsom uit van 1 dienstbetrekking en rekent dus niet met 2 aparte inkomstenverhoudingen. Zie de antwoorden 3b en 4a in het genoemde artikel: ‘De loontijdvakken van het reguliere loon werken door naar de afkoopsom van het PEB.’ 


Dus het verhaal dat je 2 verschillende inkomstenverhoudingen niet zou mogen samentellen en er dus loontijdvakken moeten worden geteld per inkomstenverhouding, gaat niet op. Discussie gesloten? Of toch niet?

Loontijdvakken: per dienstbetrekking of per bijdrageplichtige?
Inderdaad ‘of toch niet.’ Want in datzelfde vraag- en antwoordverhaal vertolkt de belastingdienst ook het standpunt dat als over het loon uit dienstbetrekking deels door de inhoudingsplichtige en deels door de verzekeringsplichtige bijdrage Zvw is verschuldigd, er per bijdrageplichtige loontijdvakken moeten worden geteld! Dus niet per soort loon of per inkomstenverhouding: nee, per bijdrageplichtige!

Zie de antwoorden bij de vragen 3a en 4b: ‘De loontijdvakken van het reguliere loon (…….) werken niet door naar de afkoopsom van het PEB.’

Ook hier de vraag: waar staat dat in de wet?

Die vraag is niet moeilijk te beantwoorden. De belastingdienst baseert zich bij haar uitleg (naar ik aanneem) op de gescheiden heffingsbepalingen in de Zvw voor inhoudingsplichtigen enerzijds (artikel 42) en verzekeringsplichtigen anderzijds (artikel 43). Als op grond van de bepalingen van artikel 42 loontijdvakken ontstaan, dan gelden die in haar opvatting niet automatisch ook voor de toepassing van artikel 43. En omgekeerd.

Je kunt je de vraag stellen of die uitleg juist is. Zie bijvoorbeeld artikel 43, lid 4, Zvw. Daarin staat dat als er loon wordt betaald waarover niet de inhoudingsplichtige maar de verzekeringsplichtige bijdrage is verschuldigd, de bepalingen van artikel 42, leden 2 t/m 6 (maximumbijdrageloon, loontijdvakken) van overeenkomstige toepassing zijn. Onduidelijk blijft echter wel of die overeenkomstige toepassing van de wetgever beperkt dient te blijven tot alleen de systematiek van die bepalingen, of dat die ook geldt voor de uitkomst daarvan (het aantal getelde loontijdvakken). Daar kun je over van mening verschillen. Maar van de andere kant, het kan natuurlijk niet zo zijn dat loontijdvakken op grond van artikel 43 betekenisloos worden als artikel 42 géén loontijdvakken oplevert. Dat lijkt me door de wetgever niet bedoeld. Dus dan toch gescheiden (per artikel) loontijdvakken tellen?

Wetstechnisch gezien lijkt me geen andere uitleg mogelijk. Maar toch, in de oude situatie (waarin de verzekeringsplichtige werknemer de bijdrage alleen was verschuldigd, maar wel een werkgeversvergoeding ontving) stond al het bijdrageloon in hetzelfde artikel als de bepaling over de loontijdvakken (art. 43 oud). Oftewel: in de oude situatie liftte een eenmalige afkoopsom probleemloos mee met de loontijdvakken van het reguliere loon. Ik kan me niet herinneren dat de wetgever met de nieuwe systematiek heeft beoogd daarin verandering aan te brengen.

Goed opletten en puzzelen
Ik heb dus mijn twijfels of de uitleg van de belastingdienst overeenkomt met de bedoeling van de wetgever. Naar mijn mening zouden loontijdvakken per dienstbetrekking moeten worden geteld en niet per bijdrageplichtige. Maar ja, dan had de wetgever dat in de WUL maar duidelijker moeten opschrijven.

De conclusie kan dan ook luiden dat we volgens de belastingdienst loontijdvakken moeten tellen per bijdrageplichtige. Dit kan betekenen dat over niet-periodiek genoten loon (zoals bijvoorbeeld de PEH-afkoopsom) geen Zvw-bijdrage verschuldigd is. Dit is alleen anders als in dezelfde dienstbetrekking naast het niet-periodieke loon ook regulier loon wordt verstrekt (waardoor loontijdvakken ontstaan) en bovendien voor beide lonen de bijdrageplichtige dezelfde is (zodat de loontijdvakken doorwerken naar het niet-periodiek verstrekte loon). En, uiteraard, het maximumbijdrageloon nog niet is overschreden.

‘Makkelijker kunnen we het niet maken, wel voordeliger!’

Het zou de nieuwe slagzin van de belastingdienst kunnen zijn. Want het wordt er allemaal niet gemakkelijker op. Het is goed opletten welke situatie zich voordoet en het zal ook even puzzelen zijn hoe en waar je het allemaal kwijt kunt in de loonaangifte. Het is de prijs van het voordeel, zullen we maar denken.

Veel succes en een fijne vakantie!

Han Bakker – MBZ Consultancy

blog_image:article_profsg_1498054248594a7e680189f.jpg:end_blog_image

Voor meer blogs van Han Bakker, klik hier

Reacties (1)

Rene Musters 9-7-2017 22:10
Ja, zelfs voor de Belastingdienst is het niet makkelijk. Dat maak ik tenminste op uit het feit dat de antwoorden van de Belastingdienst op de vele vragen rondom afkoop PEB i.c.m. ZVW pas begin juni verschenen, terwijl de aangifte loonheffingen over april (met de eerste afkopen) al ingediend was. Leuker kunnen we het niet maken, wel ..... Alvast prettige vakantie :-)

Reageer

Ideale werving en selectie voor de salarisadministratie

 

Al 10 jaar lang dé partner binnen salarisadministratie

Met opleidingen helpen we salarisprocessen te verbeteren