Salarisprofs

Dom, slordig of geniaal?

Han Bakker 26-7-2011 10:38
Categorieën: Loon- en premieheffing

Een aantal jaren geleden waren een toenmalige collega en ik op bezoek bij een Tweede Kamerlid, om hem te informeren over de achtergronden van het wetsvoorstel WALVIS, u weet wel, een van de eerdere ‘vereenvoudigingen’ van de wet- en regelgeving. Walvis staat voor Wet Administratieve Lastenverlichting In Sociale Verzekeringswetten. Mijn collega noemde die wet overigens steevast GOUDVIS: Geen Of Uitermate Dubieuze Vereenvoudiging In Sociale Verzekeringswetten, maar dat terzijde.

Het Kamerlid was blij dat wij hem kwamen bijpraten over alle aspecten van dit wetsvoorstel en eigenlijk wilde hij dat wij hem ook regelmatig zouden komen informeren over allerlei andere zaken op het gebied van de loonheffingen en de elektronische loonaangifte. Want, zei hij, je staat als Kamerlid tegenover een batterij ambtenaren, die jou alles kunnen wijsmaken. Hoe kun je dan de juiste beslissing nemen?

Die opmerking geeft te denken. Terwijl het Nederlandse volk in de veronderstelling verkeert dat het parlement de regering controleert, ontbreekt het de parlementariërs veelal toch aan voldoende kennis van de materie. Zo vreemd is dat natuurlijk ook weer niet, want je kunt als Kamerlid uiteraard niet overal net zoveel verstand van hebben als een gespecialiseerde ambtenaar. Maar de bedoeling is natuurlijk wel dat je als Kamerlid via de kamerstukken juist wordt geïnformeerd.

Bij doorlezing van de kamerstukken bij het wetsvoorstel Uniformering Loonbegrip viel mij iets op. Zoals ik u al eerder meldde, bevat dit inmiddels aangenomen wetsvoorstel volgens het kabinet ‘heel veel voordeel voor alle betrokkenen’. Voor de werknemer zal de loonstrook, dankzij de geüniformeerde heffingsgrondslag, een stuk beter leesbaar worden, zo wordt ons beloofd. Om dat goed duidelijk te maken, geeft de Memorie van Toelichting op pagina 3 een schematisch voorbeeld van de loonstrook zoals die er nu uitziet, en van de loonstrook zoals die er straks uit komt te zien, tenminste als de Kamer zo verstandig zou zijn om het wetsvoorstel aan te nemen.

In het voorbeeld gaat het om een werknemer met een brutoloon van
€ 2000, een inleg levensloopregeling van € 200, een bijtelling auto van de zaak van € 500 en een werknemersdeel WW-premie van € 0.

Oké, het gaat hier slechts om een voorbeeld, maar hoe versimpeld kun je een voorbeeld eruit laten zien? Dit lijkt nauwelijks op de doorsnee loonstrook zoals die in Nederland wordt verstrekt. Geen pensioenpremie, geen reiskostenvergoeding, geen WIA-gat dekking, geen WW-excedent verzekering, geen eigen bijdrage werknemer voor het privégebruik van de auto van de zaak en evenmin een van al die andere CAO- of bedrijfstakeigenregelingen die normaliter op een loonstrook zijn terug te vinden.

De CDA-fractie in de Tweede Kamer vond het voorbeeld ook wel heel erg simpel en dus vroeg zij om een aanvulling met de pensioenbijdrage van de werknemer. Niets wereldschokkends en uiteraard zegde Staatssecretaris Weekers van Financiën dat toe: een extra regeltje erbij, geen enkel probleem. En inderdaad, in de Nota naar aanleiding van het nader verslag (pagina 19) wordt de aangepaste voorbeeldstrook gepresenteerd, inclusief pensioenbijdrage van de werknemer. Geen enkel probleem? Nou, toch wel!

In de eerste plaats wordt in het aangepaste voorbeeld de pensioenbijdrage van de werknemer niet in mindering gebracht op de grondslag voor de premieheffing werknemersverzekeringen. Oeps, foutje bedankt.
In de tweede plaats wordt die bijdrage vervolgens gewoon als nettoloon uitbetaald, in plaats van afgedragen aan het pensioenfonds. Opnieuw oeps, foutje bedankt.
En in de derde plaats klopt de inhouding loonheffing niet: die is ruim € 20 te hoog. Driemaal oeps, foutje bedankt dus.

Dit is even schrikken. De simpele opname in de berekening van de pensioenpremie van de werknemer levert dus maar liefst 3 fouten op. Doe je dit op je examen Basiskennis Loonadministratie, dan ben je gezakt. Doe je dit in een Kamerstuk, dan kraait er geen haan naar. Ook de CDA-fractie niet - die nota bene speciaal om dit aangepaste voorbeeld had gevraagd – en evenmin een van de andere Kamerleden.

De vraag is: wat gebeurt hier en wat zegt dat over de betrokken ambtenaren en Kamerleden?

Zijn de ambtenaren alleen maar slordig en hebben de Kamerleden er gewoon niet naar gekeken? Of komt hier misschien de wérkelijke reden aan het licht van die vereenvoudigingsdrang van het kabinet, die door de Kamer zo volmondig wordt ondersteund? Zou het kunnen dat ze in Den Haag zelf de inhoudingsregels niet kennen, maar geen zin hebben in een cursus en dus de boel maar vereenvoudigen onder het motto “Wat we schrappen, hoeven we ook niet meer te begrijpen.” Is dát wat er aan de hand is?

Ik geef toe, het is verleidelijk om deze vraag bevestigend te beantwoorden. Gebrek aan kennis van de theorie en gebrek aan inzicht in de dagelijkse uitvoeringspraktijk, het zou kunnen verklaren waarom de meeste vereenvoudigingsplannen meestal tot het tegenovergestelde leiden. Maar ik kan me anderzijds nauwelijks voorstellen dat dit de reden is voor het maken van die domme fouten. Ik bedoel, het was wel een héél simpele berekening!

Of is hier wellicht sprake van een strategische zet van de Staatssecretaris van Financiën en zijn deze fouten opzettelijk gemaakt?

Een rare gedachte misschien, maar zeg nu zelf, hoe kun je beter een eventueel twijfelend Kamerlid overtuigen van de noodzaak tot vereenvoudiging, dan op deze manier? Hoe kun je hem of haar beter ervan doordringen (lees: wijsmaken) dat het écht heel moeilijk is om een goede bruto-nettoberekening te maken, dat het dus écht noodzakelijk is om die berekening te vereenvoudigen en dat het dus écht heel belangrijk is dat het wetsvoorstel Uniformering Loonbegrip wordt aangenomen? Want kijk maar hoe moeilijk het is: zelfs de deskundigen van het Ministerie van Financiën maken al 3 fouten! Oké, het bleek allemaal niet nodig, want er waren geen twijfelende en ook geen opmerkzame Kamerleden, maar de strategische gedachte zou er niet minder geniaal om zijn!

Tjonge, wat is politiek toch ingewikkeld. Drie flinke fouten maken in een uitermate simpele berekening, die als voorbeeld dient bij de behandeling van een wetsvoorstel, dat al dan niet toevallig precies gaat over de (vermeende) noodzaak om de loonstrook te vereenvoudigen. Is dat dom, slordig of geniaal?

Ik weet het niet; wat denkt u?

Han Bakker – MBZ Consultancy


Voor meer blogs van Han Bakker, klik hier

Reacties (2)

Mirjam den Broeder 12-10-2011 17:46

REACTIES

  • Op 01-08-2011, 11:36. Mirjam den Broeder zegt: Verwijderen

    Dom EN heel slordig, net als dat ze de bijtelling van de auto mee laten rekenen in de grondslag premies werknemersverzekeringen en dus een bijtelling van 25% (vervuilende auto) je meer ww-uitkering oplevert straks, uitgaande van het feit dat je minder verdient dan max. dagloon. Maar dit betreft een kleine groep werknemers......... zegt men.

Dick Slob 26-7-2011 12:11

Dat de fout gemaakt is staat buiten kijf. Laten we dan beginnen met geniaal. Als de fouten expres gemaakt zijn om een doel te dienen, dan is dat niet geniaal, maar gewoon slecht en verwerpelijk. Voor de bedenker rest slechts ontslag op staande voet.

Zijn de fouten dan uit dommigheid gemaakt? Kom op zeg, de bedenkers van dit soort voorbeelden weten precies hoe het zit en de ambtenaren op het ministerie zijn niet dommer of slimmer dan de gemiddelde loonadministrateur. Hooguit missen ze de echte praktijkervaring.

Blijft slordigheid over. Kwalijk, maar zeker mogelijk. De ambtenaar die daarop wordt "betrapt" moet ernstig worden toegesproken en - nog veel belangrijker - de slordigheid moet direct worden gecorrigeerd en de eventueel genomen besluiten moeten worden heroverwogen.

Ik wil er nog wel een mogelijkheid aan toevoegen: er heeft een communicatiedeskundige naar gekeken en die heeft geconstateerd dat de oorspronkelijk aangeleverde (goede) berekening veel te lang en ingewikkeld was. Uit goede bedoelingen is er wat uit geschrapt, zodat het allemaal wat overzichtelijker werd. Vergeten is dit terug te leggen bij de specialist. Of deze had er de kracht niet meer voor om uit te leggen dat er voor ingewikkelde problemen geen simpele oplossingen zijn. Jip en Janneke zouden ook de cursus lezen voor gevorderden kunnen gaan volgen.

U kunt alleen op dit artikel reageren indien u bent ingelogd

Ideale werving en selectie voor de salarisadministratie

 

Al 10 jaar lang dé partner binnen salarisadministratie

Met opleidingen helpen we salarisprocessen te verbeteren