Salarisprofs

Licht aan het einde van de tunnel

Han Bakker 25-4-2013 10:52
Categorieën: Loon- en premieheffing
Om meteen maar met de deur in huis te vallen: dit blog gaat over de Werkkostenregeling. Verdraaid, zult u wellicht denken, alweer? Moet dat nou? Bestaan er nu echt geen belangrijkere zaken in het leven dan die vermaledijde WKR? Waarom bijvoorbeeld niet een blog over de opkomst en ondergang van het Koningslied, in plaats van over iets waar nauwelijks een hond in Nederland in is geïnteresseerd?

Ik zou me een dergelijke reactie goed kunnen voorstellen, want eerlijk gezegd, ik begin zo langzamerhand zelf ook genoeg te krijgen van dit onderwerp, dat zich maar voort- en voortsleept. Maar waarom besteed ik hier dan toch weer aandacht aan? Omdat ik licht aan het einde van de tunnel meen te bespeuren. Want wellicht worden we binnenkort verlost van het onzinnige loonbegrip van de WKR.

Onzinnig loonbegrip? Ja, de WKR hanteert een onzinnig loonbegrip. Om technische redenen is de loonpoort flink verbreed, zodat zo’n beetje alles dat ook maar enigszins verband houdt met de dienstbetrekking, tot het fiscale loon wordt gerekend. En vervolgens moeten we dan maar hopen op een gerichte vrijstelling of nihilwaardering. En als doekje voor het bloeden, voor het geval een volledig zakelijke vergoeding of verstrekking misschien toch niet is vrijgesteld, hebben we nog de troostprijs van de vrije ruimte. Technisch heel slim ingeregeld, maar het slaat principieel he-le-maal nergens op.

De mensen begrijpen het niet meer. Het fiscale loonbegrip komt totaal niet meer overeen met wat de maatschappij onder loon verstaat. Het bureau van de werknemer loon? Kom op zeg! Doe normaal! Vroeger, ja vroeger konden werkgevers nog wél intuïtief aanvoelen wat wel en wat geen loon was. Onder de WKR kunnen ze dat niet meer en moeten ze regeltjes napluizen. Heel veel regeltjes. Dat is niet de beloofde administratieve lastenverlichting; dat is een administratieve lastenverzwaring!

Noodzakelijkheidscriterium
Maar zoals gezegd: er schijnt licht aan het einde van de tunnel. Staatssecretaris Weekers van Financiën lijkt in te zien dat het zo niet langer kan. Hij onderzoekt dan ook de mogelijkheid van een andere benadering van het loonbegrip. Daarbij blijven vergoede, verstrekte en ter beschikking gestelde zaken die voor de bedrijfsvoering noodzakelijk zijn, buiten het loonbegrip en passeren de zogeheten loonpoort niet. De loonpoort wordt bij toepassing van het noodzakelijkheidscriterium dus flink versmald.

Kunnen we dan nog steeds spreken van een WKR, zoals de staatssecretaris volhoudt? Naar mijn mening niet, want het specifieke van de WKR is juist die heel brede loonpoort. Maar er verandert meer. Bij toepassing van het noodzakelijkheidscriterium zijn het niet langer de regeltjes van de (fiscale) wetgever die uitmaken welke vergoedingen en verstrekkingen door de loonpoort gaan, maar is daarvoor het oordeel van degene die de uitgaven doet bepalend. Oftewel, het oordeel van de werkgever!

De werkgever krijgt dus een belangrijke rol toebedeeld bij de bepaling welke vergoedingen en verstrekkingen de loonpoort passeren. Als naar het oordeel van de werkgever een uitgave noodzakelijk is voor de bedrijfsvoering, dan blijft deze uitgave in zijn geheel buiten de loonpoort. Ook als er een privévoordeel voor de werknemer in te onderkennen zou zijn. De werkgever moet zijn beoordeling overigens wel kunnen verantwoorden, maar het is aan een ongelovige inspecteur om het tegendeel te bewijzen.

Ik juich de mogelijke komst van een noodzakelijkheidscriterium van harte toe. Het loonbegrip komt weer terug daar waar het thuishoort: bij de werkgever, bij de maatschappij. Het experiment van de brede loonpoort moet als mislukt worden beschouwd. Weg met het werkplekcriterium, weg met de nihilwaarderingen! Het noodzakelijkheidscriterium zal de werkgever weer in staat stellen om zaken intuïtief af te handelen, omdat een werkgever drommels goed weet of hij een voor zijn onderneming noodzakelijke uitgave doet of dat hij verkapt loon betaalt. En als hij dat niet weet, dan mankeert er iets aan zijn zakelijke inslag.

Wat doen we met de vrije ruimte?
Goed, een versmalde loonpoort dus. Zijn we er dan? Nou, nog niet helemaal. Want de staatssecretaris geeft aan dat invoering van het noodzakelijkheidscriterium gevolgen zal hebben voor de omvang van de vrije ruimte. Die ruimte zal kleiner worden.

Dat is iets dat ik niet begrijp. Hoezo, kleiner worden? Volgens mij dient de vrije ruimte in zijn geheel te verdwijnen!

Immers, de vrije ruimte is in het leven geroepen bij de invoering van de WKR, omdat de loonpoort flink werd verbreed. Daardoor werden ook vergoedingen en verstrekkingen zonder enig privévoordeel tot het loon gerekend. Als compensatie daarvoor werd de vrije ruimte geïntroduceerd. Als dit soort vergoedingen na invoering van het noodzakelijkheidscriterium buiten de loonpoort blijven, verliest de vrije ruimte zijn bestaansrecht en kan dus gewoon komen te vervallen. Dat bespaart ook nog eens heel veel administratieve lasten.

De vrije ruimte gebruiken voor zaken die wel degelijk het oogmerk hebben de werknemer voordeel te verschaffen (de cafetariafiets, deel dertiende maand), is principieel onjuist. Als we het loonbegrip weer willen laten aansluiten bij maatschappelijke opvattingen, dan is het niet meer dan normaal dat we uitgaven die gericht zijn op het belonen van werknemers, gewoon tot het loon rekenen.

Nee, ik ben inmiddels niet werkzaam bij het Ministerie van Financiën en evenmin bij de Belastingdienst. Ik vind gewoon dat als je het loonbegrip principieel wenst in te vullen, je consequent moet blijven. Geen vervuiling meer, ook niet als het in je voordeel is.

Meedoen met de Internetconsultatie
Zoals ik in mijn vorige blog Nieuws? Welk nieuws? al meldde, kan iedereen zijn mening over de plannen van staatssecretaris Weekers geven via een internetconsultatie. Of u het nieuwe criterium ziet zitten, of juist niet en of u bereid bent een kleinere vrije ruimte te accepteren. Ik ga de consultatie ook invullen (oké, Martien?) en ik hoop dat velen van u dat voorbeeld zullen volgen. Zie http://www.internetconsultatie.nl/werkkostenregeling/reageren.

Goed, tot zover de Werkkostenregeling of wat daarvan overblijft. Ik ga nu snel het Koningslied instuderen, want dat gaat – zo heb ik net begrepen – straks tóch gezongen worden. Tenminste, als minister Bussemaker tijdig de taalfouten eruit heeft kunnen halen. Ik kan niet wachten!

Leve de nieuwe Koning, leve het nieuwe (eigenlijk het oude) loonbegrip!

Han Bakker – MBZ Consultancy


Voor meer blogs van Han Bakker, klik hier

Reacties (8)

Han 8-6-2013 17:50

Beste Daniël,

De cafetariaregeling bestaat al jaren, ook toen we nog helemaal geen vrije ruimte hadden. Oftewel, de cafetariaregeling bestaat niet bij gratie van een vrije ruimte. Afschaffen van de vrije ruimte kan dus nooit de doodsteek voor deze regeling betekenen.

Wel is het zo dat met de invoering van de werkkostenregeling bepaalde vrije vergoedingen en verstrekkingen hun onbelastbaarheid zijn kwijtgeraakt. Bijvoorbeeld de vergoeding van de vakbondscontributie en de verstrekking van de fiets. Daar zit het probleem voor de cafetariaregeling: er zijn minder uitruilmogelijkheden dan voorheen.

Om die reden wordt dan maar de vrij ruimte gebruikt. Maar die is feitelijk voor een heel ander doel bestemd, namelijk als compensatie voor het feit dat onder de werkkostenregeling ook zakelijke of bijna geheel zakelijke vergoedingen en verstrekkingen als belast loon worden beschouwd.  

Als het noodzakelijkheidscriterium zou worden ingevoerd, blijven deze (bijna geheel) zakelijke vergoedingen en verstrekkingen weer buiten het loonbegrip en kan de vrije ruimte dus verdwijnen. Dat scheelt een hoop administratieve lasten. 

En de cafetariaregeling? Als de overheid bepaalde soorten loon gewoon weer vrijstelt, zoals bijvoorbeeld de vergoeding van de vakbondscontributie en de fiets, dan is er niets aan de hand. Dan zijn er weer voldoende uitruilmogelijkheden en kan de cafetariaregeling weer functioneren als vanouds.

Groeten, Han

Daniël Hoek 6-6-2013 10:01

Volgens een artikel in salarisrendement zou de doorvoering van het noodzakelijkheidscriterium de doodsteek zijn voor het cafeteriastelsel wat volgens mij door heel wat bedrijven in meer of mindere mate wordt toegepast (het staat in ieder geval in onze CAO).

Ik hoop toch dat dit niet zo zal uitpakken want het cafetariastelsel is, in ieder geval voor ons, toch een manier of de secundaire arbeidsvoorwaarden wat op te peppen zonder dat het de werkgever zelf direct geld kost. In dat kader zie ik dan ook liever geen afschaffing van de fortfaire ruimte.

Rene Musters 24-5-2013 23:02

Hallo Han,

In principe ben ik het wel eens met je. Iets wat niet als beloning ervaren wordt, moet je niet in de loonheffing betrekken. Als het fiscale loonbegrip zuiverder wordt gemaakt heb je dus ook geen vrije ruimte meer nodig. En dat scheelt inderdaad een hoop administratieve lasten. Bovendien is het voor de meeste MKB-ondernemers niet mogelijk de benodigde gegevens al in januari van het volgende jaar paraat te hebben. Het zijn namelijk ondernemers en geen administrateurs.

Overigens ben ik niet bang dat we snel onze toegevoegde waarde verliezen, want de politiek is meester in het verzinnen van uitzonderingen (meestal om electorale motieven).

Ik ben wel benieuwd wat het kabinet met de WKR gaat doen. Tal van bedrijven hebben immers de overstap reeds gemaakt en hebben hier de arbeidsvoorwaarden op aangepast.

Groet, René Musters

Han Bakker 1-5-2013 12:55

Hoi René,

Vandaag heb ik opnieuw een poging gewaagd en een reactie op de internetconsultatie ingezonden. Dit keer is het wel gelukt. Hij is direct geplaatst en zichtbaar, dus bij mij geen wachtdagen.

Ik ben benieuwd hoe men zal reageren op mijn voorstel om de vrije ruimte af te schaffen. Hoe kijk jij daar eigenlijk zelf tegenaan? Mee eens of niet? Of wordt het dan te simpel naar jouw smaak?

Groeten, Han

Rene Musters 28-4-2013 16:25

Hallo Han,

Je krijgt eerst een email ter bevestiging en daarna een email dat je reactie definitief is. Dan duurt het een paar dagen (overheid hè) voordat je reactie zichtbaar wordt.

Geniet altijd erg van je blogs.

Maar ze mogen het niet echt simpel gaan maken, want dan verliezen we onze toegevoegde waarde en onze boterham :-)

Groet, René Musters

Han Bakker 28-4-2013 9:48

Hoi René,

Hartelijk dank voor je (positieve) reactie.

Of mijn inbreng in de internetconsultatie is aangemerkt als bedreigend of aanstootgevend weet ik niet, maar het is wel zo dat ik (ook) nog geen ontvangstbevestiging heb ontvangen van mijn gisterochtend ingezonden commentaar.

Ik neem aan dat die nog wel komt, maar zo niet, dan zal ik mijn reactie opnieuw indienen. Zeker na jouw aansporingen!

Groet, Han

Rene Musters 27-4-2013 16:24

Beste Han,

Wederom meesterlijke blog.

Is jouw internetconsultaty overigens aangemerkt als aanstootgevend of bedreigend? Het staat in ieder geval niet op de website van Overheid.nl.

Afschaffing van keuzeregime werkt meestal het beste om een regeling werkbaar te maken.

Groet, Rene Musters

Martien 25-4-2013 11:59

Hallo Han,

Wat leuk dat je me toch nog even noemt. 

Groert Martien

Reageer

Ideale werving en selectie voor de salarisadministratie

 

Al 10 jaar lang dé partner binnen salarisadministratie

Met opleidingen helpen we salarisprocessen te verbeteren