Salarisprofs

Werkkostenregeling wordt er niet duidelijker op

Han Bakker 11-12-2015 8:09
Categorieën: Loon- en premieheffing

De aanscherping van het gebruikelijkheidscriterium van de werkkostenregeling per 1 januari 2016, zoals aangekondigd door staatssecretaris Wiebes van Financiën, maakt de regeling er in de praktijk niet duidelijker op. Integendeel.

De bewindsman schetst eerst het wettelijk kader van de loonheffing, met daarin de plaats van de werkkostenregeling, om vervolgens een beleidsregel van de belastingdienst te onderschrijven, die daar haaks op staat!

Waar ik het over heb? Over de € 2400 regel die de belastingdienst hanteert bij de toetsing aan het gebruikelijkheidscriterium. Wiebes zou die niet moeten kunnen ondersteunen, maar hij doet het wel!

Hoofdregel loonbelasting

Wat is het geval? Bij de behandeling in de Kamer van het wetsvoorstel OFM 2016 zegt de bewindsman het volgende: “De hoofdregel in de loonbelasting is en blijft dat de belasting over het loon voor rekening van de werknemer komt.” Daar is geen woord Grieks bij. In principe is het de werknemer die de belasting over zijn loon moet betalen en niet de werkgever. Prima: ik ben het daar helemaal mee eens.

Wiebes vervolgt: “De vrije ruimte is met name bedoeld voor loon met een gemengd karakter – dat wil zeggen voor vergoedingen en verstrekkingen met een zakelijk element maar waar de werknemer een privévoordeel van heeft – of voor kleine loonbestanddelen als een kerstpakket.” Ook dit is volslagen duidelijk: de vrije ruimte is primair bedoeld voor vergoedingen en verstrekkingen met een gemengd karakter.

Dus, vraag ik mij dan af, hoe is het dan mogelijk dat zuivere arbeidsbeloningen, zoals bijvoorbeeld een bonus, geheel of gedeeltelijk in de vrije ruimte mogen worden gestopt?

Deuken

De bedenker van de werkkostenregeling, toenmalig staatssecretaris Jan Kees de Jager, was duidelijk: de regels van de werkkostenregeling komen in de plaats van de regels voor vrije vergoedingen en verstrekkingen. Ook de fiscale wetgever is duidelijk: de regels voor vrije vergoedingen en verstrekkingen zijn geschrapt en de regels van de werkkostenregeling zijn ingevoerd. Kortom, de reikwijdte van de regeling is helder: het gaat over vergoedingen en verstrekkingen en dus niet over arbeidsbeloning.

Het eerste deukje in de duidelijkheid van de regeling kwam in 2011, met de toestemming van de belastingdienst om voor zover er nog vrije ruimte over was, deze niet onbenut te laten, maar te vullen met een deel van de dertiende maand. Ik zat in de zaal toen de vraag werd gesteld en mijn oren klapperden bij het antwoord van de dame van de belastingdienst. Hè? Een stukje zuivere arbeidsbeloning in de vrije ruimte plaatsen? Mag dat? Daar was de regeling toch niet voor bedoeld! Maar ja, je bent gek als je daar als werkgever geen gebruik van maakt. Toch?

De tweede, wat grotere deuk, ontstond bij de verschijning van het Handboek Loonheffingen 2014, versie oktober. Daar was-ie opeens: de € 2400 regel. Tot dit bedrag per persoon per jaar vindt de belastingdienst een vergoeding of verstrekking sowieso gebruikelijk. Oftewel: tot dat bedrag wordt niet eens gekeken waar dat bedrag uit bestaat! Er wordt ook niet gerept over een beperking tot de resterende vrije ruimte. Nee, tot € 2400 per werknemer per jaar vindt de fiscus het prima. Uitermate sympathiek geste en je bent gek als je daar als werkgever geen gebruik van maakt. Toch?

Aanscherping gebruikelijkheidscriterium

En nu, anno 2016, komt staatssecretaris Wiebes dus met een aanscherping van het gebruikelijkheidscriterium. Dat moet een rem zetten op het misbruik van de vrije ruimte voor vergoedingen en verstrekkingen die niet gebruikelijk zijn. Mogen bonussen er dus niet meer in? Hm, dat is niet geheel duidelijk. Het ligt eraan hoe hoog ze zijn. Maar ja, denk ik dan, wat is hoog?

Maar daarnaast moet ook op andere dingen worden gelet. Is het aanwijzen door de werkgever van deze vergoeding of verstrekking als werkkostenloon wel gebruikelijk, gelet op het verleden? En de hoogte, is die niet ongebruikelijk? En wat gebeurt er bij andere werkgevers? En bij andere werknemers? En zou er sprake kunnen zijn van tariefsarbitrage? Kortom: de werkgever heeft heel wat uit te leggen bij een belastingcontrole.

En dat is ook precies de bedoeling, zo stelt Wiebes: “Het gebruikelijkheidscriterium is niets meer en niets minder dan een veiligheidsklep om te beoordelen of niet ten onrechte afgeweken wordt van deze hoofdregel.” En die hoofdregel is dat de belasting over het loon in principe voor rekening van de werknemer komt.

De € 2400 regel

Oké. Een veiligheidsklep voor de hoofdregel dus. Maar hoe zit het dan met die € 2400 regel? Blijft die, of gaat die, na Wiebes’ aanscherping van het gebruikelijkheidscriterium?

Wiebes geeft zelf het antwoord: “De grens van € 2400 per werknemer die in het Handboek Loonheffingen 2015 wordt genoemd, is een doelmatigheidsgrens die door de Belastingdienst wordt gehanteerd in verband met risicogericht handhaven. De voorgestelde verduidelijking van het gebruikelijkheidscriterium heeft geen gevolgen voor deze doelmatigheidsgrens.”

Dus, geachte werkgever, zolang u onder de doelmatigheidsgrens van € 2400 per persoon per jaar blijft, kunt u – zo begrijp ik dat tenminste - de aangescherpte regels van het gebruikelijkheidscriterium volledig aan uw laars lappen. Gefeliciteerd!

Blijft overigens wel de vraag hoe u dat bijhoudt, die € 2400 per persoon per jaar. Want dat bijhouden per persoon zou logischerwijs ook voor loon moeten gelden dat u in de vrije ruimte plaatst. Zie mijn blog Belastingdienst kleurt (te ver) buiten de lijntjes (mei 2015). Maar dit terzijde.


Aanscherping vs doelmatigheid

Je kunt de vraag stellen of na de aanscherping van het gebruikelijkheidscriterium de € 2400 regel in stand kan blijven. Want doelmatigheidsgrens of niet, het kan toch niet zo zijn dat je als bewindspersoon eerst uitgebreid het wettelijk kader van de loonbelasting schetst als verantwoording voor het aanscherpen van het gebruikelijkheidscriterium, om dan vervolgens de € 2400 regel vrolijk ongemoeid te laten.

Maar van de andere kant, waarschijnlijk bekijkt de bewindsman het ook van de praktische kant en is hij al tevreden als hij voldoende onzekerheid weet te creëren voor de hogere bedragen. Want onzekere werkgevers worden voorzichtige werkgevers en voorzichtige werkgevers vormen een perfecte ‘veiligheidsklep’ tegen (te) slim gebruik van de vrije ruimte en het 80% tarief (tariefsarbitrage).

Ingeval dat inderdaad de opzet van de staatssecretaris is: Gefeliciteerd excellentie! Missie geslaagd!

Han Bakker – MBZ Consultancy


blog_image:profsg_1449818287566a78af60116.jpg:end_blog_image

Lees hier de andere blogs van Han


 

Reacties (7)

Han 26-1-2016 16:00
@ Gregor: bedankt voor je reactie. Ik deel je aanname van de herkomst van die € 2400 (12 x € 200). Zie mijn blog Verwarring, verwachting, verbijstering en voorpret, van oktober 2014. Maar feitelijk zou dat niet het geval kunnen (mogen) zijn, want bij de parlementaire behandeling van de Aansluitingswet Walvis in 2004 is nadrukkelijk aangegeven dat die € 200 een bedrag per maand was en het dus niet de bedoeling was om daar een bedrag van € 2400 per jaar van te maken. Maar wat dan wel de herkomst van de huidige € 2400 is, blijft onbekend. Het is (doelmatigheid)beleid van de fiscus; niets meer en niets minder.
Gregor Geuns 25-1-2016 19:15

Ik denk dat niemand bij de belastingdienst het hardop durft te roepen dat er over de eerste 2400 geen vragen over gebruikelijkheid worden gesteld. Want dan is de beer los. Je kunt beter zeggen wat de hoofdregel is en dan houden de meeste payrollers zich daaraan. Kleine gevalletjes worden afgavangen door deze 'beleidsregel'.

De achtergrond van die 2400 zou wel eens de oude eindheffing kunnen zijn van bovenmatige vergoeding van 200 per maand. 12 keer 200.

Gregor

 

Rene Musters 23-12-2015 16:54

@Martien: ik ben het niet eens met je conclusie, want voor DGA's zijn er lucratievere oplossingen mogelijk (bijv. dividend). Bovendien levert WKR-eindheffingsloon voor gewone werknemers meer voordeel op dan voor DGA's.

Die 2400 euro grens voorkomt in ieder geval veel discussie over gebruikelijkheid.

Martien (CijferManager) 23-12-2015 15:42
Afschaffen die 2400,-- , die wordt toch alleen maar gebruikt door DGA's met al een riant salaris. Jan Modaal zal nooit een vergoeding of verstrekking krijgen van die waarde. Stel het gebruikelijkheidscriterium maar op 100,--.
Rene Musters 22-12-2015 22:52
Door al het polderen is er niet veel van de oorspronkelijke WKR overgebleven. En natuurlijk zijn er grijze gebieden in de WKR. Maar die zoeken adviseurs ook steeds op. Overigens was de oude regeling niet veel beter. Denk maar aan de voorwaarden van de fietsregeling. Hoe hou je bij hoe vaak iemand met de fiets van de zaak naar het werk komt??? Natuurlijk slaat die 2.400 euro nergens op, maar het is wel praktisch en duidelijk. Echter zaaien een aantal adviseurs wel verwarring, want die roepen dat je altijd 2.400 euro onbelast kan krijgen. Maar dat hangt van meerdere zaken af.
Han 21-12-2015 16:41
René, doe ik zo negatief over de WKR? Ik meld alleen dat door de aanscherping van het gebruikelijkheidscriterium, in aansluiting op de nergens onderbouwde € 2400 regel van de belastingdienst, het er niet duidelijker op wordt. Samen met het qua praktische invulling al even onduidelijke noodzakelijkheidscriterium wordt toepassing van de WKR voor werkgevers die de regeling optimaal willen benutten (lees: de grenzen willen opzoeken) een hachelijke onderneming. Daar waar werkgevers snakken naar duidelijkheid en rechtszekerheid, wordt nu het tegendeel bereikt. Maar misschien is dat ook precies de bedoeling van Wiebes geweest. Dat is toch niet negatief? Ik stel alleen wat feiten vast. :-)
Rene Musters 18-12-2015 0:15
Han, niet zo negatief doen over de WKR :-) Natuurlijk zijn er negatieve kanten aan deze regeling, maar er zijn ook positieve kanten. De oude regeling van vrije vergoedingen en verstrekkingen blonk ook niet uit in sublimiteit.

Reageer

Ideale werving en selectie voor de salarisadministratie

 

Al 10 jaar lang dé partner binnen salarisadministratie

Met opleidingen helpen we salarisprocessen te verbeteren