Salarisprofs

Forenzentax: lakmoesproef voor politieke betrouwbaarheid

Han Bakker 25-9-2012 10:00
Categorieën: Loon- en premieheffing

Wat was het een vreemde Prinsjesdag dit keer. Troonrede, de jurk van de Koningin, de hoeden van dames, de balkonscène, al die tierelantijntjes die de doorsnee Prinsjesdag opfleuren waren er dan wel, maar het feitelijke hart van Prinsjesdag was er niet. De plannen van het kabinet voor het komende jaar schitterden door afwezigheid.

Het gepresenteerde Belastingpakket 2013 bevat namelijk niet de plannen van het kabinet. Niet van het oude kabinet, niet van het demissionaire kabinet en ook niet van het nog te vormen kabinet. Het Belastingpakket 2013 bevat de plannen van de 5 partijen die in mei van dit jaar het Lente-akkoord sloten, om daar vervolgens onmiddellijk met veel tamtam weer afstand van te nemen.

Dus daar moeten we het nu mee doen, met de plannen van de Kunduz-coalitie. Voor de zekerheid heeft demissionair Staatssecretaris van Financiën Frans Weekers de plannen rond de forenzentax in een apart wetsvoorstel gegoten. Als dit idee om geld binnen te halen door het nog te vormen kabinet niet wordt gedeeld, dan hoeft men alleen maar het wetsvoorstel in te trekken. Dat is een stuk eenvoudiger dan een aantal bepalingen uit het Belastingplan te moeten schrappen.

Weekers heeft dus rekening gehouden met het mogelijk niet doorgaan van die plannen. Vreemd is dat natuurlijk niet. Hij heeft ook de kranten gelezen en gezien dat op D66 na, alle partijen tegen de forenzentax zijn. Dus die heffing gaat wel sneuvelen. Toch?

Nou, volgens de VVD is dat nog niet zeker. “Want,” zo zegt Mark Rutte, “er moet dan wel een vervangende bron van inkomsten worden gevonden van 1,3 miljard euro.” Ja hallo meneer Rutte, dat wist u toch ook toen u uw verkiezingsprogramma in elkaar flanste en verkondigde dat als het aan de VVD zou liggen, de tax van tafel zou gaan. Dan heeft u toch al nagedacht over een alternatief? Hoe was het ook al weer? Juist ja, regeren is vooruitzien. Maar kennelijk niet bij de VVD.

Gelukkig gaat de BTW-verhoging op 1 oktober wel van tafel. Want dat willen PvdA en VVD, die nu een nieuw kabinet gaan vormen, allebei. Wat zegt u? Verdraaid, dat is waar ook, dat was vóór de verkiezingen. Even kijken wat Diederik Samsom nu zegt: “Het niet door laten gaan van de BTW-verhoging zit er niet in, want het is wel erg kort dag tot 1 oktober.”
Excuse me! Wat krijgen we nou? Is de tijdspanne tussen verkiezingsdag 12 september en 1 oktober na de verkiezingen ineens een stuk korter dan voor de verkiezingen? Je weet toch hoeveel tijd je hebt als je je verkiezingsprogramma opstelt en roept dat je ervoor zult zorgen dat de BTW-verhoging op 1 oktober niet doorgaat! Wat is dat nou weer voor flauwekul!

Mijn vrouw vraagt waarom ik me zo druk maak. “Dit is toch niets nieuws.” zegt ze: “Veel beloven, maar leveren ho maar. Dat gaat toch altijd zo.” Ze heeft gelijk; ik heb een verstandige vrouw. Het gaat altijd zo en dit keer is geen uitzondering. Die forenzentax zal er dus wel gewoon komen.

Kennelijk om het publiek daar al voorzichtig op voor te bereiden, verschijnen er in de media steeds vaker opiniestukjes waarin wordt gesteld dat het logisch is dat een reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer wordt belast. De motivering varieert van “Het is toch loon, dus waarom zou je het niet belasten” tot de bekende riedel: ”Je kunt toch dichter bij je werk gaan wonen”.

Dat laatste argument is natuurlijk klinkklare onzin, want los van alle daarmee samenhangende organisatorische problemen (zie mijn blog In het land van het Lente-akkoord), als je dat gaat doen, dan ben je een dief van je eigen portemonnee. Je maakt namelijk eerst een hoop kosten in verband met de verhuizing en vervolgens, als iedere werknemer verhuisd is, er geen reiskostenvergoedingen meer worden gegeven en de belastingopbrengst daarover dus wegvalt, komt onze regering noodgedwongen met een alternatieve lastenverzwaring en ben je opnieuw de klos. Nee, dichter bij je werk gaan wonen is wel het domste wat je als werknemer kunt doen.

Maar hoe zit het dan met het eerste argument: “Het is toch loon, dus waarom zou je dat niet belasten?”

Een reiskostenvergoeding is inderdaad loon in de zin van de Wet op de Loonbelasting, maar is het ook een beloning? Die vraag lijkt me uitermate relevant. De loonheffing is immers een heffing naar draagkracht. Het zou er bij loonheffing dus om moeten gaan hoeveel iemand door zijn arbeid in dienstbetrekking rijker wordt. Dat immers bepaalt zijn toegenomen draagkracht en daarmee ook de hoogte van de door hem te betalen loonheffing.

Een zuivere, niet-bovenmatige reiskostenvergoeding vergroot de draagkracht van een werknemer niet. Sterker, veelal zijn zijn reiskosten hoger dan de daarvoor ontvangen vergoeding en daalt zijn draagkracht juist door het woon-werkverkeer. Het is dus volslagen logisch dat een overheid afziet van heffen over deze niet-draagkracht-verhogende inkomsten. En laten we wel wezen, zo heeft de overheid ook altijd gehandeld. Kijk maar naar de al decennia geldende – forfaitaire - vrijstelling van de reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer. Zo hoort het ook, dat is principieel juist. Maar deze zienswijze dreigt dus nu te worden verlaten.

Ik begrijp best dat als er geld op tafel moet komen, principes er niet of minder toe doen. Maar waarom is voor deze weg gekozen? Waarom alleen werknemers laten dokken en niet iedereen, naar draagkracht? Wat is er nu zo ingewikkeld aan om de 1e, 2e, 3e of 4e belastingschijf met een procentje of zo te verhogen? Dat is niet alleen veel eerlijker, maar ook een stuk simpeler wettelijk te regelen en te handhaven.

Maar goed, voorlopig ligt het voorstel voor deze belastingheffing nog steeds op tafel, ondanks alle politieke beloften. De lakmoesproef gaat beginnen. Voor als u het niet meer weet: een lakmoesproef is volgens het Genootschap Onze Taal een test die aangeeft of iets écht deugt. Het wordt gebruikt in contexten waarin er (nog) getwijfeld wordt aan bijvoorbeeld de kwaliteit of het bestaansrecht.

Het is afwachten of de Nederlandse politiek deze proef zal doorstaan. Of weten we de uitslag eigenlijk al?

Han Bakker – MBZ Consultancy

Voor meer blogs van Han Bakker, klik hier

U kunt alleen op dit artikel reageren indien u bent ingelogd

Ideale werving en selectie voor de salarisadministratie

 

Al 10 jaar lang dé partner binnen salarisadministratie

Met opleidingen helpen we salarisprocessen te verbeteren