Salarisprofs

Waarom het (niet) goed is dat de VAR verdwijnt

Han Bakker 25-2-2016 9:01
Categorieën: Loon- en premieheffing
De kogel is door de kerk. Het ei is gelegd. Het is nu echt definitief: de VAR gaat verdwijnen per 1 mei a.s. en we krijgen de VBO er voor terug: de Vooraf Beoordeelde Overeenkomst.

Is dat nou goed of slecht nieuws? Tja, dat is best wel een lastige vraag. Goed of slecht voor wie of wat? Langs welke meetlat moet je het leggen? Welk criterium moet je toepassen? Ik kan er een paar verzinnen.

Criterium 1: werkgelegenheid

Zoals ik al schreef in een eerdere blog: met een VAR in de hand kom je als zzp’er door het ganse land. Oftewel: het hebben van een VAR vergroot de kans van een zzp’er op werk aanzienlijk. En dat is belangrijk. Niet alleen voor de persoon in kwestie zelf, maar ook voor de BV Nederland. Tenminste, dat horen we altijd: dat het belangrijk is dat zo veel mogelijk mensen aan het werk zijn. Om die reden zijn ook alle wegen naar vroegtijdige pensionering afgesloten, is de AOW-leeftijd verhoogd en wordt de maximale looptijd van de WW flink bekort. Kortom: iedereen moet aan het werk!

Elk middel dat de werkgelegenheid bevordert, zou je als kabinet dus moeten koesteren. Lijkt me. De VAR is zo’n middel en het werkt prima. Zoals ik al eerder schreef: If it ain’t broke, don’t fix it. Maar toch wilde het kabinet dat de VAR zou verdwijnen. De laagdrempelige toegang tot werk voor (kleine) zelfstandigen moest en zou vervangen worden door iets anders. Eerst werd een poging gewaagd met de BGL, de Beschikking Geen Loon, maar die bleek veel te omslachtig voor de praktijk. Daarop is – en nu dus definitief - gekozen voor de VBO: de vooraf beoordeelde overeenkomst. De vraag is overigens wel hoeveel minder omslachtig dit alternatief voor de VAR zal blijken te zijn.

Maar los daarvan: het grote verschil met de VAR is dat de opdrachtgever met de VBO geen zekerheid vooraf meer heeft, dat hij niet als werkgever zal worden aangemerkt. Hij zal gedurende de hele periode dat de zzp’er voor hem arbeid verricht, moeten blijven controleren dat exact gewerkt wordt volgens de afspraken die op de VBO staan vermeld. Als later bij controle blijkt dat toch anders is gewerkt, dan loopt de opdrachtgever het risico op naheffingen en boetes.

Het wegvallen van volledige zekerheid vooraf - zoals de VAR die biedt (bood) - zal ongetwijfeld leiden tot terughoudendheid van opdrachtgevers, hetgeen niet bevorderlijk zal zijn voor de werkgelegenheid voor zzp’ers.

Conclusie 1: het is niet goed dat de VAR verdwijnt.

Criterium 2: wettelijk kader werknemersverzekeringen

Als we de VAR beoordelen in het kader van de werknemersverzekeringen, dan is de conclusie duidelijk: het is hoog tijd dat die verdwijnt!

De VAR is namelijk een belachelijk gedrocht. In eerste aanleg overigens niet, toen de VAR alleen betekenis had voor het wel of niet bestaan van een bepaald soort fictieve dienstbetrekking: de gelijkgesteldenregeling. Maar toen de wetgever even later de VAR ook een ontsnappingsroute liet zijn voor het ontstaan van een echte dienstbetrekking (de arbeidsverhouding met een gezagsverhoudingscomponent), viel ik echt van m’n stoel. Waren ze in Den Haag helemaal gek geworden?!

Want ga maar na: werknemer/opdrachtnemer vraagt VAR (wuo of dga) aan, krijgt die probleemloos, gaat naar een werkgever/opdrachtgever en kan dan vervolgens kiezen: laat hij de VAR in z’n binnenzak zitten, dan wordt hij – mits aangenomen - werknemer en is hij verzekerd, maar legt hij de VAR op tafel, zodat de werkgever een kopietje kan maken en die in z’n administratie kan opbergen, dan is hij niet verzekerd. Hoe bedoelt u: stelsel van VERPLICHTE verzekeringen? De werknemer/opdrachtnemer kan KIEZEN!

De wetgever had een goede reden voor de invoering van een stelsel van verplichte werknemersverzekeringen. Immers, als die verplichting er niet zou zijn, dan zouden werkgevers misbruik (kunnen) maken van hun sterke(re) positie en zouden ze werknemers kunnen dwingen (overhalen) om af te zien van deze verzekering, op straffe van het anders niet aanbieden van werk. Dat werd door de wetgever als uitermate ongewenst beschouwd: in het geval van niet-verzekering zouden immers alle risico’s bij de werknemer komen te liggen.

Het moge dan ook duidelijk zijn dat bij een stelsel van verplichte werknemersverzekeringen een VAR met zijn huidige - naar echte dienstbetrekkingen uitgebreide - toepasbaarheid, het veld dient te ruimen. Sterker, een VAR met die impact had er nooit mogen komen!

Conclusie 2: het is goed dat de VAR verdwijnt.

Criterium 3: geld

Allemaal leuk en aardig natuurlijk, die criteria van werkgelegenheid en wettelijk kader, maar kom op zeg, anno 2016 is er natuurlijk maar één criterium dat werkelijk telt en dat is geld! Zeker als het om veel geld gaat.

Het grote aantal zzp’ers (inmiddels zijn er zo’n 900.000) kost miljoenen aan inkomsten! Ga maar na. De overheid derft miljoenen aan belastingopbrengsten, omdat zzp’ers kunnen profiteren van de - volgens velen veel te genereuze - ondernemersaftrek. De sociale fondsen derven miljoenen, omdat er - in tegenstelling tot bij werknemers - voor zzp’ers geen premies werknemersverzekeringen worden afgedragen. En de bestuurders van de pensioenfondsen zien miljoenen aan pensioenpremies hun neus voorbijgaan, omdat door en voor zzp’ers niet verplicht pensioenpremie wordt afgedragen.

Kortom: zzp’ers kosten miljoenen aan (semi-)gemeenschapsgeld, dat onze bestuurders hard nodig hebben om te kunnen blijven doen wat goed is voor ons land en voor de burger. Zelfstandigheid op zich is prima, maar een overvloed aan zelfstandigen is schadelijk voor een samenleving! Dat moeten we dus niet willen.

Conclusie 3: het is goed dat de VAR verdwijnt.

Algehele conclusie

Alles overziende kan de conclusie niet anders luiden dan: Het is (niet) goed dat de VAR verdwijnt! Oftewel, er kan gewoon geen eenduidige conclusie worden getrokken. Het ligt er maar aan welk gewicht je aan welk belang verbindt en er zijn altijd tegenargumenten te bedenken.

Want natuurlijk levert de VAR werkgelegenheid op voor zzp’ers, maar zij kost ook (veel?) reguliere banen in dienstbetrekking. En natuurlijk past de VAR (wuo en dga) niet in het wettelijk kader van verplichte werknemersverzekeringen, maar ja, is zo’n stelsel eigenlijk nog wel van deze tijd? En werkende zzp’ers met ondernemersaftrek? Die leveren nog altijd belastingcenten op en kosten een samenleving minder dan werkloze werknemers in de bijstand.

Maar goed, waar hebben we het nog over? De kogel is door de kerk, het ei is gelegd, het besluit is genomen: De VAR is dood, leve de VBO!

Nou ja, dat hopen we dan maar …..

Han Bakker – MBZ Consultancy

blog_image:profsg_145744362756ded32b0d679.jpg:end_blog_image

Voor meer blogs van Han Bakker, klik hier

Reacties (1)

Rene Musters 30-3-2016 16:53
Het risico van de VAR lag wel heel eenzijdig bij de opdrachtnemer. En zoals zo vaak lijden de goeden onder de kwaden, want er waren wel een aantal opdrachtgevers die misbruik maakten van de VAR. PS kijk alweer uit naar je nieuwe blog :-)

Reageer

Ideale werving en selectie voor de salarisadministratie

 

Al 10 jaar lang dé partner binnen salarisadministratie

Met opleidingen helpen we salarisprocessen te verbeteren