Salarisprofs

Schimmige toestanden rond reparatie derde WW-jaar

Han Bakker 10-5-2017 15:48
Categorieën: Loon- en premieheffing

De kranten staan er bol van. De discussie over de invoering van een derde WW-jaar is opnieuw trending topic. Wat is er aan de hand?

Demissionair minister van SZW Lodewijk Asscher heeft sociale partners toestemming gegeven om afspraken te maken over de invoering van een derde WW-jaar, die zal worden gefinancierd uit bijdragen van werknemers.

Toestemming?
Da’s mooi, maar er zijn toch een aantal dingen die ik niet begrijp. Bijvoorbeeld dat Asscher ‘toestemming’ voor reparatie heeft gegeven. Hoezo: toestemming? Waarom moet een minister van SZW aan sociale partners toestemming geven om iets onderling af te spreken, als daar geen overheidsgeld mee gemoeid is?

Immers, destijds zijn de werknemersverzekeringen – inclusief de WW - toch ook zo ontstaan: als onderlinge afspraken tussen sociale partners. Pas vele jaren later werden deze afspraken door de overheid gecodificeerd en in de diverse werknemersverzekeringswetten vervat. Maar het begon allemaal met initiatieven van werknemers en werkgevers. Dus waarom zou hier overheidstoestemming voor nodig zijn?

Het is kennelijk de bedoeling dat de reparatie plaatsvindt via cao-afspraken en dat de premies worden beheerd door op te richten cao-fondsen. Oftewel, we gaan weer terug in de tijd! Werkgevers en werknemers maken afspraken en beheren de bijbehorende fondsen. Ik stel de vraag opnieuw: waarom is dan toestemming nodig van de minister van SZW? Wat zie ik over het hoofd?

Premie WW aftrekbaar of niet?
Een andere vraag die ik heb betreft de premie die de werknemers (die onder cao’s vallen waarin de reparatie-afspraak is gemaakt) moeten gaan betalen. Wordt die premie aftrekbaar van het loon? Zo ja, zeg dan maar dag met je handje tegen het uniforme loonbegrip. Of wordt de premie niet aftrekbaar, in welk geval de vraag rijst: is de uitkering uit het cao-fonds dan onbelast, of wordt er gewoon dubbel geheven, uit doelmatigheidsoverwegingen?

In de hele discussie die nu woedt over het wel of niet herinvoeren van een derde WW-jaar ben ik deze vraag nog niet tegengekomen. Wel kan ik me herinneren dat in het sociaal akkoord uit 2013 staat dat een heringevoerd werknemersdeel van de WW-premie aftrekbaar zou zijn en dat datzelfde ook zou gaan gelden voor de thans uit het nettoloon betaalde werknemersbijdrage WGA. Maar ik kan me ook herinneren dat toen de vakbonden (al in 2011) met het voorstel kwamen om de werknemer weer WW-premie te laten betalen, toenmalig minister Kamp van Sociale Zaken dat niet zag zitten. Volgens hem zou dat namelijk niet stroken met de uniformering van het loonbegrip. Ik ben nu dus heel benieuwd wat de fiscale wetgever voor plannen heeft met de nieuw in te voeren WW-premie voor de werknemer.

Gaat nieuw kabinet erin mee of niet?
De politiek is dus op de hoogte van het probleem dat een aftrekbare WW-premie oplevert voor het geüniformeerde loonbegrip. Dat zou voor de politiek een reden kunnen zijn om de boel alsnog af te blazen, ondanks de overeenstemming die werkgevers en werknemers hebben bereikt. Maar feitelijk zou afblazen een zwaktebod zijn. Het zou immers betekenen dat de eenvoud van een bruto-netto berekening belangrijker wordt geacht dan een noodzaak om een regeling aan te passen. Dat zou niet goed overkomen bij de burger.

Dus hoe los je dat op? Wat is dan wijsheid? Precies: gewoon de noodzaak van de regeling ondergraven! En daar lijkt de politiek al vrolijk mee bezig.

D66, dat momenteel met VVD, CDA en GroenLinks onderhandelt over een nieuw kabinet, is bijvoorbeeld fel gekant tegen de verlenging van de WW-duur. De daarvoor benodigde premie voor werknemers gaat volgens die partij immers ten koste van de koopkracht (een standpunt dat ook Kamp huldigde) en bovendien – en daar komt het - zou de maatregel banen kosten, omdat er bij een langere WW minder werkzoekenden beschikbaar komen voor de arbeidsmarkt. (FD, 20-4-2017)

Ja hoor! Daar is-sie weer! De wonderbaarlijke gedachte dat werkzoekenden banen creëren in plaats van dat werkgevers dat doen. Kennelijk overgenomen van het Centraal Plan Bureau (CPB), dat diezelfde denkwijze huldigt. Ongelofelijk; wat een kolder! Toenmalig minister Kamp beperkte het nog tot ‘verlaging van de stimulans om weer te gaan werken’, maar volgens D66 kost het gewoon banen. Ik zeg het opnieuw: wat een kolder!

Ook hoogleraar economie Bas Jacobs staat afwijzend tegen de reparatie van het WW-gat. Het is volgens hem nu niet verstandig om het aanbod aan werkzoekenden weer te beperken via een langere WW-duur. 'Als je al een WW-verlenging wilt, kun je dat beter doen tijdens een recessie. Dan is het voor werklozen heel lastig aan de slag te komen.’ (FD, 26-4-2017)

Leuk, zo’n opmerking, 4 jaar nadat in het sociaal akkoord is afgesproken dat het gat zou worden gedicht. Het was toen het jaar 2013, oftewel, we zaten midden in de recessie, maar toen gebeurde er niets. En nu het er wel naar uitziet dat de afspraken van sociale partners met het kabinet eindelijk worden ingevuld, roept deze hoogleraar en voormalig medewerker van het CPB (!), dat je het niet moet doen. Economische wijsheid van de bovenste plank, van een algemeen erkend topeconoom die toegeeft dat ook hij de crisis niet heeft zien aankomen. Oftewel: hoeveel waarde moet je eigenlijk hechten aan economische adviezen?

Ben ik te kritisch? Hm, ga voor de aardigheid eens na hoe vaak bijvoorbeeld het Centraal Plan Bureau (CPB) het mis heeft. Of makkelijker, lees gewoon wat voormalig directeur van het CPB Coen Teulings in 2013 zelf daarover te melden had: ‘Economie voorspellen is net zoiets als het weer voorspellen. Het lukt nog wel voor een paar dagen, daarna wordt het heel moeilijk.’ (VN, 26-1-2016). Iets wat hoogleraar Jacobs overigens zelf ook toegeeft: ‘Het verlangen naar economische voorspellingen is net zo groot als de behoefte aan astrologie en economen zijn de eersten om toe te geven dat voorspellen ondoenlijk is.’ (VN 3-4-2013). Maar bij D66 lezen ze kennelijk Vrij Nederland niet. Of hopen ze dat wij dat niet doen.

Kortom, economische voorspellingen doen is feitelijk niet heel veel anders dan het weer voorspellen met behulp van een wichelroede. Alleen is het zo dat in dit land het eerste wél serieus wordt genomen en dat er zelfs ingrijpend politiek beleid op wordt gebaseerd.

En nu?
We zullen moeten afwachten hoe het nieuwe kabinet zal reageren op het akkoord dat werkgevers en werknemers hebben gesloten over de reparatie van het derde WW-jaar.

Gaan we terug naar het ontstaan van de sociale zekerheid, toen de overheid het overliet aan sociale partners? Of levert dat te veel problemen op voor het uniforme loonbegrip?

Of, en dat kan natuurlijk ook, wordt de behoefte aan gedwongen goedkope arbeidskrachten voor de BV Nederland zo groot geacht, dat men zal gaan voor het oordeel van een aantal ongetwijfeld zorgvuldig geselecteerde ‘topambtenaren’ en ‘topeconomen’, die zullen betogen dat invoering van een derde WW jaar echt heel veel banen zal kosten en dat – juist in het belang van de werkgelegenheid in Nederland - van reparatie van het WW-gat zal moeten worden afgezien.

We zullen zien wat het gaat worden. Ik ben benieuwd!

Han Bakker – MBZ Consultancy

blog_image:article_profsg_149442451359131bc1aa3fd.jpg:end_blog_image

Voor meer blogs van Han Bakker, klik hier

Reacties (1)

Rene Musters 22-5-2017 23:15
Ja, ik ben ook benieuwd. En als er een schaap over de dam is, volgen er meer. Van uniformering loonbegrip is dan binnen 2 jaar niets meer over.

Reageer

Ideale werving en selectie voor de salarisadministratie

 

Al 10 jaar lang dé partner binnen salarisadministratie

Met opleidingen helpen we salarisprocessen te verbeteren